‘Mars vebası’ uyarısı! Dünyaya getirilen örnekler yıkıcı bir pandemiye neden olabilir

Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Mars’taki kaya ve topraklardan alınan örnekleri ayrıntılı bir şekilde test etmek için Dünya’ya getirilmesi amacıyla birlikte çalışıyor. İki kuruluş, geçen Şubat ayında Kızıl Gezegen’e inen Perseverance gezgini tarafından toplanan örnekleri almak için 2026’da bir kara aracı fırlatmayı planlıyor. Dolayısıyla, potansiyel olarak içinde yaşayan mikroorganizmaların bulunabileceği toprakla yakın bir gelecekte Dünya’ya ulaşmış olacak.

GETİRİLMELERİ BÜYÜK RİSK

NASA’nın açıklamasına göre Mars’ın bozulmamış örneklerini Dünya’ya geri döndürmek, nesillerdir bilim insanlarının en büyük hayallerinden bir oldu. Ancak, Mars’tan alınan örneklerin, Dünya için oldukça büyük riskler taşıdığını iddia eden bir grup bilim insanı tarafından kurulan Uluslararası Mars Numune Dönüşüne Karşı Komite’de (ICAMSR) yer alan Dr. Gilbert Levin bu konuda pek hevesli değil.

DÜNYA MARS MİKROORGANİZMALARINA KARŞI SAVUNMASIZ

NASA’nın 1975’ten 1983’e kadar süren Viking programında mühendis olarak çalışan Levin, Daily Star’a verdiği demeçte Kızıl Gezegen’de yer alan mikroorganizmaların, Dünya’nın savunmasız olduğu yıkıcı bir Mars vebası pandemisine neden olabileceğini öne sürdü.

“LABAROTAVURDAN KAÇMA İHTİMALİ YÜKSEK”

Levin, “Numuneler güvenli kaplar içinde Dünya’ya getirilse bile, bir kısmının kabın açılacağı laboratuvardan kaçma ihtimalinin yüksek olabileceğinden endişeleniyorum” ifadelerini kullandı.

DÜNYALILARIN MARS SALGININA BAĞIŞIKLIĞI YOK

Diğer taraftan ICAMSR’den bilim insanları, gökbilimci Carl Sagan’ın 1973 yılında yayımlanan Kozmik Bağlantı adlı eserine atıftabulunarak benzer bir uyarı dile getirdi:

“Mars biyolojik açıdan karmaşık bir ortama sahip. Buradan elde edilen örnekler Dünya’daki karasal ortama nakledilirse, muazzam biyolojik hasara yol açabilecek patojenler ve organizmalar meydana gelebilir.”

Öte yandan, ICAMSR Direktörü Barry DiGregorio, Mars’tan toplanan örnekleri güvenli bir şekilde getirmenin yolunun Dünya’dan önce Ay Geçidi Uzay İstasyonu’nda bekletmek olacağını söyledi. Böylece, Mars salgınlarına karşı bağışıklığı olmayan Dünyalılara enfeksiyon salınma riski olamadan numuneler üzerinde çalışılabilir.

MARS YÖRÜNGESİNDE BIRAKILABİLİR

DiGregorio, “Dünya’nın biyosferinin yüzde 100 korunmasını garanti etmenin tek yolu budur” dedi. Bununla birlikte ESA, numuneleri Dünya’daki laboratuvarlara hemen getirmenin acil bir gerekliliği olmadığını belirterek son raporlarından birinde “Alınan örnekleri kararlı bir Mars yörüngesinde bırakmak mümkün olan birkaç alternatif stratejiden biridir” açıklamasını yaptı.

SON TEKNOLOJİ ARAÇLAR MARS’A TAŞINAMIYOR

Ancak, yalnızca Dünya üzerindeki laboratuvarlar, Mars’ın jeolojisi ve tarihi hakkında sonuçlara varmaya izin verecek gerekli tüm testleri yürütmek için gelişmiş ekipmana sahip. NASA’nın gezegen bilimi direktörü Lori Glaze, “Şu anda Mars’a taşıyamayacağımız son teknoloji laboratuvar araçlarıyla çalışıyoruz. Bu yüzden Mars’tan alınan örnekleri belki onlarca yıl boyunca inceleyerek yeni bilgiler edinmeyi hedefliyoruz” dedi.