Ay tozu, NASA’nın Apollo görevleri sırasında, uzay araçları ve astronotlar için çeşitli sorunlara neden oldu. Ancak, NASA şimdi, Dünya’daki hava kirliliğiyle mücadeleye yardımcı olmak için “aşındırıcı” malzemeyi kullanıldığı bir proje başlattı. NASA, Denver merkezli Lunar Outpost ile birlikte çalışarak, karbon monoksit, metan, kükürt dioksit ve uçucu organik bileşikler gibi çeşitli kirleticileri ölçebilen bir hava kalitesi sensörü geliştirdi. Söz konusu cihazda, NASA’nın Ay tozunu ölçmek için kullandığı teknolojiden yararlanıldı.
NASA ve Lunar Outpost tarafından geliştirilen “Canary-S” adlı yeni sensörün, güneş enerjisi ve hücresel teknolojiyi kullanarak veri ileten bir pil ile çalıştığı aktarıldı. Böylelikle, Canary-S her dakika yeni ölçüm yapıyor ve verileri güvenli bir buluta gönderiyor; ardından görüntülenmek ve analiz edilmek üzere Lunar Outpost’un kontrol paneline veya müşterilerinin veri tabanlarından birine yüklenebiliyor.
Florida’daki NASA’nın Kennedy Uzay Merkezi’nde yerleşim tasarımı ve entegrasyon lideri olan Chris Cloutier, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Günümüzde herkes ‘tak-çalıştır’a çok alıştı ve esnek kullanım oldukça önemli bir özellik. Yeryüzündeki tozun aksine, Ay tozu her şeye yapışır” ifadelerini kullandı.
Öte yandan, Canary-S şu anda orman yangını emisyonlarını gerçek zamanlı olarak ölçmek için ABD Orman Hizmetleri dahil olmak üzere çeşitli kurum ve şirketler tarafından 15 eyalette kullanılıyor. Lunar Outpost’un COO’su Julian Cyrus, “İtfaiyeciler on yıllardır karbon monoksit zehirlenmesi semptomları sergiliyorlar. Sensör sayesinde bu bir yangındaki karbon monoksit seviyesi kolaylıkla tespit edilebiliyor” dedi. Canary-S sensörü ayrıca ABD’nin Denver kentinde yer alan bazı okullarda da hava kalitesini ölçmek için kullanıldığı belirtildi. Project Canary’nin büyüme ve politika kıdemli yöneticisi Charles Losche, petrol ve gaz endüstrisinin çevresel kontrollerinin ne kadar etkili olduğunu ölçmek için sensörü kullanabileceğini ekledi.
Söz konusu kamu-özel şirket ortaklığı ise NASA’nın Keşif Ortaklıkları için Sonraki Uzay Teknolojileri (NextSTEP) programı kapsamında oluşturuldu. NASA, NextSTEP’in bir parçası olarak, özel sektör de dahil olmak üzere ortaklarından gelecekteki Ay yerleşimlerine yardımcı olmalarını ve daha önce karşılaştığı Ay tozu dahil engellerin üstesinden gelmelerini istedi.
Diğer taraftan, daha önce NASA’nın Apollo görevine katılan astronot Harrison Schmitt, Ay tozuna verdiği tepkiyi ‘Ay nezlesi’ olarak olarak tanımlayarak, maddenin hapşırmasına, gözlerinin sulanmasına ve boğazının ağrımasına neden olduğunu söylemişti. Schmitt’in semptomlarına bir süre sonra kayboldu, ancak Ay tozunun insan sağlığına olağan riskleri hala değerlendiriliyor. (NTV)
